Stel dat een patiënt je iets probeert te vertellen, maar jij bent zo gefocust op je behandelplan dat je het niet hoort. Dat gebeurt nooit. Luisteren is basis in je vak. Je voelt weerstand in het weefsel. Je merkt wanneer iets niet klopt. Je past direct aan wat nodig is. Met je eigen lichaam doe je precies het tegenovergestelde.
Je lichaam stuurt de hele dag signalen. Een lichte druk achter je ogen na de derde patiënt. Je onderrug die begint op te spelen. Vingers die pijn doen van het harde vasthouden van je instrumenten. Subtiele signalen, maar consistent. En jij negeert ze. Want je bent getraind om door te gaan. Je focus ligt op de patiënt, de planning, de handelingen. De signalen van je eigen lichaam vallen buiten dat blikveld.
Dus geef je commando's terug: rechter zitten, schouders naar beneden, stretchen, meer discipline, doorzetten. Dat is de logica die je kent uit je vak. En die logica werkt daar uitstekend. Maar bij je eigen lichaam werkt het vaak niet.
Je lichaam is geen assistent
In de behandelstoel ben jij de baas. Jij stelt de diagnose. Jij bepaalt de behandeling. Jij voert uit. De patiënt volgt.
Maar je eigen lichaam is geen patiënt. Het is een complex, intelligent systeem dat continu informatie doorgeeft over belasting, herstel, vermoeidheid en veiligheid. Als je alleen maar commando’s geeft, mis je die informatie volledig. Je overschrijft het signaal, keer op keer, jaar na jaar.
In het begin lijkt het te werken. Je stretcht even, de spanning zakt. Je duwt door de pijn wordt dragelijk. Maar het systeem onthoudt. Het past zich aan aan jouw constante overschrijven. Tot het op een gegeven moment stopt met fluisteren en begint te schreeuwen — in de vorm van pijn en stijfheid die sneller terugkomen en steeds minder reageren op wat vroeger werkte.
Je kan blijven doen wat je altijd deed. Maar dan mag je niet verbaasd zijn dat de klachten blijven terugkomen.
De omkering
Hier draaien we de volgorde om. Niet jij geeft commando’s aan je lichaam. Je lichaam geeft informatie aan jou — en jij leert daar eerst naar te luisteren voordat je iets doet.
Dat betekent: voordat je een beweging inzet, eerst voelen. Waar zit de spanning precies? Niet globaal “in de rug”, maar waar precies? Hoog, laag, links, rechts? Wat beweegt makkelijk en wat niet? Wat vraagt dit gebied — meer ruimte of juist stabiliteit?
En dan doen wat het lichaam aangeeft, in plaats van wat jij denkt dat goed voor het is.
Een rug die zwaar aanvoelt na een lange dag vraagt vaak niet om extra oefeningen. Hij vraagt om rust, ademen en de kans om los te laten. Heupen die vastzitten vragen niet om op de loopband te gaan staan, maar om langzame, bewuste beweging die het zenuwstelsel de kans geeft om bij te schakelen. Een kaak die strak staat vraagt niet om meer kracht, maar om ruimte.
Wat dit in de praktijk betekent
Twee tandartsen, allebei met een zwaar gevoel in de onderrug na een lange dag.
De eerste tandarts gaat stretchen. Tien minuten, dezelfde routine als altijd. Het voelt even beter. De volgende ochtend is het er weer.
De tweede tandarts gaat zitten. Brengt zijn aandacht naar de onderrug. Voelt waar precies het zwaarte zit. Beweegt het bekken heel langzaam — niet om te stretchen, maar om te voelen wat er beweegt en wat niet. Stopt waar er weerstand is. Ademt. Wacht. Voelt wat er verandert.
Na vijf minuten is er iets veranderd. Niet dramatisch. Maar het zenuwstelsel heeft informatie gekregen in plaats van een commando. En informatie kan het systeem zelf verwerken.
De eerste tandarts heeft zijn lichaam een instructie gegeven. De tweede heeft geluisterd naar wat het vroeg. Dat kleine verschil klinkt onbelangrijk. Over weken en maanden is het het verschil tussen klachten die blijven terugkomen en een lichaam dat langzaam anders begint te functioneren.
Waarom dit voor tandartsen extra lastig is
Jullie zenuwstelsel is jarenlang getraind om alert te blijven en door te gaan. Pauzes zijn kort. Concentratie is hoog. De drempel om door te zetten ligt laag, want dat is precies wat jullie goed kunnen.
Daardoor wordt de verbinding met subtiele signalen zwakker. Je bent extreem oplettend, maar vooral gericht naar buiten — naar de patiënt, de planning, de handelingen. De signalen van je eigen systeem vallen buiten dat focusveld.
Het gevolg is dat je pas merkt dat er iets mis is als het al pijn doet. Niet in de vroege fase, als het systeem nog makkelijk bij te sturen is. Dat maakt stretchen en klassieke oefeningen vaak maar half effectief. Ze pakken het symptoom aan. Niet het systeem dat het symptoom produceert.
Wat we hier doen begint eerder in die keten. Bij het zenuwstelsel. Bij de verbinding. Bij het verschil tussen een lichaam dat commando’s krijgt en een lichaam dat eindelijk gehoord wordt.
In het volgende blog.
Veel tandartsen met klachten doen al aan Pilates. Het helpt, maar de klachten komen vaak terug. In Blog 4 kijken we waarom Pilates je nekpijn niet oplost.
Waar wil je starten?
4 op de 10 tandartsen haalt het pensioen niet werkend.
Nek- en rugklachten zijn één van de grootste oorzaken van uitval in het vak. (Bron: Dentalinfo.nl / NTvT)
Een Reset Sessie van €67 is de snelste manier om te weten waar jij nu staat. Geen traject, geen verplichting — gewoon een eerste stap. De €67 wordt volledig verrekend als je verder gaat.
Pascale Braes begeleidt tandartsen in België en Nederland bij herstel van nekpijn, rugklachten en stress.
Meer weten? Bezoek pascalebraes.be
0 Comments